Peri-implantiti: çfarë është, simptomat, shkaqet, trajtimi dhe parandalimi

Peri-implantiti është inflamacion i indeve përreth një implanti dentar, i lidhur me pllakën bakteriale: me kalimin e kohës, ai çon në humbje progresive të kockës që mbështet implantin. Është i zakonshëm: një përmbledhje e vitit 2025 zbuloi se prek rreth një në pesë pacientë me implante (Galarraga-Vinueza et al., 2025). Mund të trajtohet, por shërimi i plotë nuk garantohet dhe sëmundja mund të rikthehet.

Nëse keni tashmë një implant ose po mendoni të vendosni një të tillë, edhe jashtë vendit, ky udhëzues përmbledh çfarë thonë udhëzimet dhe studimet e fundit për shenjat paralajmëruese, shkaqet, trajtimin dhe parandalimin. Teksti ka karakter informues: nuk zëvendëson një konsultë dhe nuk synon të përdoret për vetëdiagnostikim.

Shkurtimisht

• Mukoziti peri-implantar është inflamacion i mishrave të dhëmbëve rreth implantit, pa humbje kockore dhe potencialisht i kthyeshëm; peri-implantiti shoqërohet me humbje progresive të kockës.
• Peri-implantiti prek rreth një në pesë pacientë, ndërsa mukoziti prek 46%–63%; vlerësimet ndryshojnë në varësi të kritereve të përdorura.
• Shenjat: gjakderdhje, mishra të skuqur e të ënjtur, qelb. Shpesh nuk ka dhimbje, ndaj kontrollet janë të rëndësishme.
• Mund të trajtohet, por rikthimet janë të shpeshta dhe ndonjëherë implanti duhet hequr.
• Çfarë ndihmon: trajtimi i periodontitit para vendosjes së implantit, higjiena e përditshme dhe kontrollet e rregullta profesionale.

Çfarë është peri-implantiti dhe si ndryshon nga mukoziti?

Në rastin e peri-implantitit, mukoza përreth implantit inflamohet dhe më pas kocka që e mbështet pëson resorbim progresiv (Berglundh et al., 2018). Mukoziti peri-implantor është faza e hershme: ka inflamacion, por nuk ka humbje kockore. Shkaktohet nga grumbullimi i pllakës dhe, nëse pllaka mbahet sërish nën kontroll, është i kthyeshëm biologjikisht, megjithëse shenjat e dukshme mund të duan më shumë se tre javë për t'u zhdukur (Heitz-Mayfield and Salvi, 2018).

Për t’i dalluar, dentisti kontrollon mishrat me sondë dhe vlerëson kockën me rreze X. Tabela përmbledh përkufizimet e konsensusit të vitit 2017 (Renvert et al., 2018; Berglundh et al., 2018).

Nëse nuk disponohen rrezet X të mëparshme, sipas konsensusit kombinimi i gjakderdhjes, thellësisë së sondimit prej 6 mm ose më shumë dhe nivelit radiografik të kockës të paktën 3 mm tregon peri-implantit (Renvert et al., 2018). Këto matje mund t’i vlerësojë vetëm dentisti.

Sa i shpeshtë është peri-implantiti?

Rreth një në pesë pacientë me implante ka peri-implantit, ndërsa mukoziti është edhe më i shpeshtë. Një rishikim sistematik i vitit 2025, që përfshiu 102 studime dhe mbi 13,000 pacientë, vlerëson se prevalenca (përqindja e pacientëve që e kanë gjendjen) është 46% për mukozitin dhe 21% për peri-implantitin. Incidenca (përqindja e atyre që e zhvillojnë me kalimin e kohës) është përkatësisht 53% dhe 22% brenda 20 viteve nga vënia në funksion e implantit (Galarraga-Vinueza et al., 2025). Një meta-analizë e po atij viti (që bashkon të dhënat e disa studimeve), e kufizuar te studimet që përdorin kriteret e vitit 2017, jep shifrat 63% dhe 25% (Reis et al., 2025).

Shifrat ndryshojnë sepse ndryshojnë edhe përkufizimet: në një studim suedez me 588 pacientë, pas 9 vitesh peri-implantiti u konstatua te 45% e pacientëve kur pragu i humbjes së kockës ishte mbi 0,5 mm dhe te 14,5% kur pragu ishte mbi 2 mm (Derks et al., 2016).

Simptomat e peri-implantitit: shenjat e një implanti dentar të inflamuar

Shenja kryesore klinike është gjakderdhja e mishrave kur zona kontrollohet butësisht me sondë. Një implant dentar i inflamuar mund të shfaqë gjithashtu (Berglundh et al., 2018):

• mishra të skuqur e të ënjtur;
• qelb (supurim);
• tërheqje e mishrave të dhëmbëve dhe xhepa më të thellë se në kontrollet e mëparshme, të matur me sondë;
• humbje kockore, e dukshme vetëm në radiografi;
• lëvizshmëri e implantit: kjo është shenjë serioze, pasi lëvizshmëria është një nga rastet kur merret parasysh heqja e implantit (Wang et al., 2025).

Dhimbja nuk është tregues i besueshëm: sipas një rishikimi të literaturës, në shumicën e rasteve sëmundjet peri-implantore janë asimptomatike dhe pacienti nuk i ndien (Kwon et al., 2022). Nëse vëreni gjakderdhje, ënjtje ose qelb përreth implantit, caktoni një vizitë pa pritur: peri-implantiti mund të përparojë në mënyrë jo lineare dhe të përshpejtuar (Schwarz et al., 2018).

Shkaqet dhe faktorët e rrezikut të peri-implantitit

Faktori kryesor i lidhur me këtë gjendje është pllaka bakteriale që grumbullohet mbi implant dhe përgjatë vijës së mishrave: për mukozitin, provat për lidhjen shkakësore janë të forta (Berglundh et al., 2018). Nuk kuptohet plotësisht se si dhe kur mukoziti shndërrohet në peri-implantit (Schwarz et al., 2018). Prandaj, studimet flasin për tregues rreziku: lidhje statistikore, jo shkaqe të provuara.

Si të lexohen shifrat: raporti i gjasave krahason gjasat për t’u prekur nga sëmundja te personat që kanë këtë faktor me gjasat te ata që nuk e kanë. Vlera 2 do të thotë se gjasat janë rreth dyfish më të larta; për një gjendje të zakonshme, rreziku real rritet pak më pak.

• Periodontiti. Provat janë të forta për periodontitin kronik të kaluar (Schwarz et al., 2018). Në meta-analizën AO/AAP të vitit 2025 (Akademia e Osseointegrimit dhe Akademia Amerikane e Periodontologjisë), raporti i gjasave për peri-implantit është 2,92 te personat me periodontit të kaluar dhe 4,05 te ata me periodontit aktual (Galarraga-Vinueza et al., 2025).
• Higjiena e dobët dhe mungesa e kontrolleve. Provat janë gjithashtu të forta për kontrollin e dobët të pllakës dhe mungesën e mirëmbajtjes së rregullt (Schwarz et al., 2018). Në një studim të vogël 5-vjeçar me 80 persona me mukozit, peri-implantiti u shfaq te 43,9% e atyre që nuk kryen mirëmbajtje parandaluese dhe te 18,0% e atyre që e kryen (Costa et al., 2012).
• Duhanpirja dhe diabeti. Raporti i gjasave është 2,27 te duhanpirësit dhe 2,31 te personat me diabet (Galarraga-Vinueza et al., 2025). Konsensusi i vitit 2025 rendit diabetin e pakontrolluar si faktor rreziku (Wang et al., 2025).
• Faktorët lokalë. Te kurorat e fiksuara me çimento, çimentoja e tepërt nën mishra mund të jetë tregues rreziku (Staubli et al., 2017); si faktorë të rëndësishëm lokalë përmenden edhe vendosja jo e mirë e implantit dhe protezat e pafavorshme (Wang et al., 2025).

Në praktikë, faktorët për të cilët ka më shumë prova (periodontiti, kontrolli i dobët i pllakës bakteriale, mungesa e kontrolleve) janë edhe ata mbi të cilët mund të veproni.

A mund të trajtohet peri-implantiti?

Mund të trajtohet, por shërimi i plotë nuk garantohet: vetëm një pjesë e vogël e rasteve, pavarësisht teknikës së përdorur, arriti në zgjidhjen e sëmundjes (Donos et al., 2023) dhe përsëritjet janë të shpeshta (Karlsson et al., 2023). Trajtimi mund të ulë inflamacionin dhe thellësinë e sondimit, ndërsa pas terapisë nevojiten kontrolle të rregullta (Stiesch et al., 2023).

Mukoziti: faza potencialisht e kthyeshme

Mukoziti trajtohet me pastrim profesional jokirurgjikal dhe kontroll të faktorëve të rrezikut (Wang et al., 2025). Megjithatë, rezultatet janë vetëm të pjesshme: në pesë prova të randomizuara, përqindja e implanteve pa gjakderdhje pas instrumentimit (pastrimit mekanik) varionte, sipas studimit, nga 31% në 35% pas 3 muajsh dhe nga 8% në 17% pas 6 muajsh (Verket et al., 2023).

Peri-implantiti: nga pastrimi te ndërhyrja kirurgjikale

Për peri-implantitin, trajtimi varet nga shkalla e rëndesës (Wang et al., 2025). Pastrimi jokirurgjikal mund të jetë hapi i parë; përfitimet klinike të lazerëve dhe sistemeve të tjera për dekontaminimin e sipërfaqes së implantit ende duhen vërtetuar (Cosgarea et al., 2023). Në rastet më të avancuara nevojitet një ndërhyrje kirurgjikale e përshtatur: me hapje të mishrave (mishrat ngrihen për të arritur dhe pastruar implantin), me teknika rezekuese (indet riformohen) ose rigjeneruese (synohet rindërtimi i kockës së humbur). Në studime:

• Kirurgjia me hapje të mishrave. Në një meta-analizë të vitit 2023, thellësia e sondimit dhe gjakderdhja u ulën ndjeshëm, por brenda 1 deri në 5 vjet sëmundja shpesh u rikthye dhe humbja e implantit nuk ishte e pazakontë; rezultatet vareshin nga gjendja fillestare (Karlsson et al., 2023).
• Teknikat rigjeneruese. Pas 12 muajsh, ulja e thellësisë së sondimit nuk ndryshonte ndjeshëm nga ajo e kirurgjisë me hapje të mishrave (Donos et al., 2023).

A mund ta humbni implantin?

Po, në disa raste. Konsensusi AO/AAP i vitit 2025 këshillon të merret në konsideratë heqja e implantit kur humbja e kockës është e madhe dhe forma e kockës e pafavorshme, kur peri-implantiti përsëritet ose kur implanti është i lëvizshëm (Wang et al., 2025). Të njëjtët autorë vërejnë se kriteret për të vendosur nëse implanti duhet mbajtur apo hequr duhen përcaktuar më mirë. Nuk ka një përqindje që vlen për të gjithë: vendimi dhe çdo zëvendësim i mundshëm vlerësohen rast pas rasti me dentistin tuaj.

Si ta parandaloni peri-implantitin

Parandalimi fillon përpara vendosjes së implantit dhe vazhdon gjatë gjithë jetës së tij: udhëzuesi evropian i Federatës Evropiane të Periodontologjisë (EFP) rekomandon masa gjatë planifikimit, vendosjes dhe ngarkimit protetik, e më pas një program kujdesi mbështetës me kontrolle të rregullta (Herrera et al., 2023). Në praktikë:

1. Përpara implantit: identifikoni dhe trajtoni faktorët e rrezikut, përkatësisht periodontitin, duhanpirjen dhe diabetin e pakontrolluar (Wang et al., 2025).
2. Restaurim që pastrohet lehtë: te kurorat e fiksuara me çimento, skaji duhet të jetë i arritshëm dhe të mos mbetet çimento nën mishra (Staubli et al., 2017).
3. Higjiena e përditshme: furçë dhëmbësh (edhe elektrike), furça ndërdhëmbore dhe fill dentar, sipas këshillës së dentistit tuaj (Wang et al., 2025). Javët e para pas ndërhyrjes kanë rregulla të veçanta: mund t’i gjeni në udhëzuesin tonë për rikuperimin pas vendosjes së implantit dentar.
4. Kontrollet dhe pastrimi profesional: personat me rrezik të lartë, për shembull për shkak të periodontitit të mëparshëm ose diabetit të pakontrolluar mirë, duhet të kontrollohen çdo 3 deri në 4 muaj; personat me rrezik të ulët dhe inde të qëndrueshme, çdo 5 deri në 6 muaj (Wang et al., 2025). Këto janë rekomandime të ekspertëve: pas trajtimit të peri-implantitit, provat nuk mjaftojnë për të përcaktuar një protokoll të vetëm ose shpeshtësinë ideale (Stiesch et al., 2023). Shihni 7 hapat e pastrimit profesional të dhëmbëve.

Implant i vendosur jashtë vendit: çfarë dokumentesh duhet të ruani

Nëse e keni vendosur implantin larg vendbanimit tuaj, ruani një radiografi të bërë pasi të ketë përfunduar restaurimi, si dhe markën dhe modelin e implantit, datën e ndërhyrjes kirurgjikale dhe llojin e restaurimit (të cementuar ose me vidë). Konsensusi i vitit 2017 rekomandon regjistrimin e matjeve radiografike dhe të sondimit bazë kur përfundon restaurimi (Berglundh et al., 2018): këto ndihmojnë të shihet nëse diçka ndryshon me kalimin e kohës. Bëni kontrolle edhe pasi të ktheheni në shtëpi, te një dentist pranë vendbanimit tuaj.

Nëse dëshironi një mendim për një implant

Nëse vini re ndonjë nga shenjat e përshkruara, hapi i parë është të caktoni një takim: diagnoza kërkon sondim dhe radiografi. Në Trio Dental Center në Tiranë, konsultimi i parë është falas, oferta me shkrim ju dërgohet brenda 24 orësh dhe një koordinator pacientësh që flet italisht u përgjigjet pyetjeve dhe kujdeset për ndjekjen pas kthimit tuaj në shtëpi. Pastrimi profesional kushton €60.

Dott. Elian Dylgjeri, implantolog dhe kirurg oral, flet italisht dhe ka vendosur mbi 2,000 implante. Për kostot dhe planin e trajtimit: Implante fikse dhe lista e çmimeve. Kontakti: +355 69 747 4695, info@dentaltrio.com.

Lexime të ngjashme: periodontiti dhe implantet: çfarë duhet të merrni parasysh fillimisht, pse janë të rëndësishme kontrollet dhe pastrimet pas vendosjes së implanteve dentare dhe si të kujdeseni për ndjekjen e implanteve dentare pasi të ktheheni në shtëpi.

Artikull informues nga Trio Dental Center; nuk zëvendëson mendimin e dentistit. I shqyrtuar nga ana mjekësore nga Dr. Elian Dylgjeri, implantolog dhe kirurg oral.

Burime

• Renvert S, Persson GR, Pirih FQ, Camargo PM. Peri-implant health, peri-implant mucositis, and peri-implantitis: case definitions and diagnostic considerations. J Clin Periodontol 2018;45(Suppl 20):S278-S285. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29926496/
• Berglundh T, Armitage G, Araujo MG, et al. Peri-implant diseases and conditions: consensus report of workgroup 4 of the 2017 World Workshop on the Classification of Periodontal and Peri-Implant Diseases and Conditions. J Clin Periodontol 2018;45(Suppl 20):S286-S291. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29926491/
• Heitz-Mayfield LJA, Salvi GE. Peri-implant mucositis. J Clin Periodontol 2018;45(Suppl 20):S237-S245. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29926488/
• Schwarz F, Derks J, Monje A, Wang HL. Peri-implantitis. J Clin Periodontol 2018;45(Suppl 20):S246-S266. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29926484/
• Lee CT, Huang YW, Zhu L, Weltman R. Prevalences of peri-implantitis and peri-implant mucositis: systematic review and meta-analysis. J Dent 2017;62:1-12. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28478213/
• Rakic M, Galindo-Moreno P, Monje A, et al. How frequent does peri-implantitis occur? A systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig 2018;22(4):1805-1816. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29218422/
• Diaz P, Gonzalo E, Villagra LJG, Miegimolle B, Suarez MJ. What is the prevalence of peri-implantitis? A systematic review and meta-analysis. BMC Oral Health 2022;22:449. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36261829/
• Galarraga-Vinueza ME, Pagni S, Finkelman M, Schoenbaum T, Chambrone L. Prevalence, incidence, systemic, behavioral, and patient-related risk factors and indicators for peri-implant diseases: an AO/AAP systematic review and meta-analysis. J Periodontol 2025;96:587-633. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40489307/
• Reis INRD, Huamán-Mendoza AA, Ramadan D, et al. The prevalence of peri-implant mucositis and peri-implantitis based on the World Workshop criteria: a systematic review and meta-analysis. J Dent 2025;160:105914. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40523497/
• Derks J, Schaller D, Håkansson J, Wennström JL, Tomasi C, Berglundh T. Effectiveness of implant therapy analyzed in a Swedish population: prevalence of peri-implantitis. J Dent Res 2016;95(1):43-49. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26701919/
• Costa FO, Takenaka-Martinez S, Cota LO, Ferreira SD, Silva GL, Costa JE. Peri-implant disease in subjects with and without preventive maintenance: a 5-year follow-up. J Clin Periodontol 2012;39(2):173-181. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22111654/
• Staubli N, Walter C, Schmidt JC, Weiger R, Zitzmann NU. Excess cement and the risk of peri-implant disease: a systematic review. Clin Oral Implants Res 2017;28(10):1278-1290. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27647536/
• Wang HL, Avila-Ortiz G, Monje A, et al. AO/AAP consensus on prevention and management of peri-implant diseases and conditions: summary report. J Periodontol 2025;96(6):519-541. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40501397/
• Herrera D, Berglundh T, Schwarz F, et al. Prevention and treatment of peri-implant diseases: the EFP S3 level clinical practice guideline. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):4-76. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37271498/
• Karlsson K, Trullenque-Eriksson A, Tomasi C, Derks J. Efficacy of access flap and pocket elimination procedures in the management of peri-implantitis: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):244-284. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36217689/
• Verket A, Koldsland OC, Bunaes D, Lie SA, Romandini M. Non-surgical therapy of peri-implant mucositis: mechanical/physical approaches. A systematic review. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):135-145. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36802083/
• Donos N, Calciolari E, Ghuman M, Baccini M, Sousa V, Nibali L. The efficacy of bone reconstructive therapies in the management of peri-implantitis: a systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):285-316. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36635029/
• Cosgarea R, Roccuzzo A, Jepsen K, Sculean A, Jepsen S, Salvi GE. Efficacy of mechanical/physical approaches for implant surface decontamination in non-surgical submarginal instrumentation of peri-implantitis: a systematic review. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):188-211. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36550060/
• Stiesch M, Grischke J, Schaefer P, Heitz-Mayfield LJA. Supportive care for the prevention of disease recurrence/progression following peri-implantitis treatment: a systematic review. J Clin Periodontol 2023;50(Suppl 26):113-134. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37339881/
• Kwon T, Yen HH, Levin L. Peri-implant disease: early diagnosis and non-surgical treatment, a narrative literature review. Front Oral Maxillofac Med 2022;4. https://fomm.amegroups.org/article/view/56184/html